معرفی بیهوشی در ماهیان

معرفی بیهوشی در ماهیان

 

بیهوشی ابزاری مفید برای جراح دامپزشکی ماهی است و انجام کارهای مختلف را امکان پذیر می کند. ماهی ها اغلب هنگام مهار یا کار تکان میخورند ، که می تواند باعث آسیب به حیوان و همچنین گاهی اوقات به دستیار شود.

عمل بیهوشی ، معاینه ، حمل و نقل و نمونه گیری تشخیصی را بسیار تسهیل می کند و استرس را به ماهی کاهش می دهد. جراحی نیاز به بیهوشی دارد و با تکنیک های مناسب می توان ماهی را برای مدت طولانی خارج از آب نگه داشت. این امر به ویژه در  ماهی زینتی ، که درگیری دامپزشکی در حال افزایش است ، بسیار مهم است.

 

اماده سازی قبل از جراحی

در صورت امکان ، ماهی باید ۱۲-۲۴ ساعت قبل از بیهوشی گرسنه بماند ، زیرا غذای تجویز شده کیفیت آب را کاهش می دهد و یا ممکن است غذا در آبشش ها آسپیره شود.

باید پارامترهای رفتاری پایه مانند تهویه ، میزان حرکت باله دمی و میزان فعالیت عمومی بدن بدست آید.

حمام های بیهوشی و ریکاوری باید حاوی آب تازه از سیستم آبی باشد که ماهی به آن عادت کرده است. تمام پارامترهای آب باید در یک حد قابل قبول باشند و دما باید ثابت باشد.

 

حمام ها را می توان با استفاده از دستگاه پخش کننده هوا یا سنگ هوا ( ایر استون ) هوادهی کرد. اگر قرار است روش خارج از آب به اتمام برسد ، باید ترتیبات لازم برای جلوگیری از خشک شدن پوست ، باله ها و چشم ها فراهم شود. مثلا پوشش با پارچه های پلاستیکی شفاف و خیس شدن منظم بافت ها با سرنگ یا دستگاه بخور باشد.

هنگام دست زدن به ماهی باید از دستکش استفاده شود تا از آسیب دیدن پوست و انتقال بیماریهای مشترک بین انسان و دام جلوگیری شود.برای آماده سازی قبل از جراحی ، مقیاس ها باید در امتداد محل برش برداشته شوند و پوست با یک ضد عفونی کننده خفیف تمیز شود.

 

بیهوشی غوطه وری

متداول ترین روش بیهوشی در ماهی افزودن ماده بیهوشی در آب است. این شبیه بیهوشی استنشاق در حیوانات خشکی زی است. سیسستم تهویه ی مصنوعی در عمل های بالای ۱۰ دقیقه و یا عمل های خارج از اب ضروری است. یک پیپ ۲ شاخه یا قطعه دهانی در حفره دهانی باید قرار بگیرد تا ماده بیهوشی را به ابشش ماهی هوادهی کند. سیستم های گردشی و غیر گردشی موجود است.

تنظیم غلظت دارو در پاسخ به عمق بیهوشی با بیهوشی غوطه وری دشوار است. غلظتهای مختلف محلولهای بیهوشی را می توان در کیسه های مختلف تهیه کرد که در صورت لزوم قابل تعویض است. مقادیر کمی از مایع بیهوشی را می توان مستقیماً از طریق سرنگ به آبشش رساند و ماهی را از سیستم جدا نکرد.

محصولات رایج مورد استفاده برای بیهوشی غوطه وری شامل موارد زیر است:

بنزوکائین

روغن میخک (توجه داشته باشید این فقط ماهی را بی حرکت می کند بنابراین برای روشهای دردناک مناسب نیست)

هالوتان

ایزوفلوران

لیگنوکائین

MS222

فنوکسیل

 

بیهوشی خارج گوارشی :

داروهای بیهوشی همچنین می توانند به صورت خوراکی ، عضلانی ، داخل وریدی یا داخل رحمی تجویز شوند. روش عضلانی به خصوص در نواحی پشتی بدن ترجیح داده میشود. بیهوشی غوطه وری اضافی غالباً مورد نیاز است و حمایت سیستم تهویه ضروری است ، به خصوص اگر بهبودی طولانی مدت باشد.

محصولات جانبی شامل:

کتامین

کتامین و مدتومیدین

زعفران (آلفاکسولون – آلفادولون)

 

نظارت :

عمق بیهوشی را می توان با ارزیابی فعالیت ، واکنش پذیری به محرک ها ، تعادل ، تن فک ، تون عضلانی و ضربان های تنفسی و قلب تعیین کرد.

اثر آن معمولاً ۵-۱۰ دقیقه طول می کشد و با کاهش حرکت باله دمی ، شنا ، میزان تنفس و واکنش به محرک ها مشخص می شود. همچنین تعادل از بین می رود .

با بیهوشی جراحی ،حرکت عضله از بین می رود و بیشتر دچار دپرشن تنفسی می شود. زمانی ماهی وارد مرحلهی بیهوشی عمومی میشود که به فشار دم پاسخی ندهد. حرکات دور چشمی معمولاً نشان می دهد که تنفس در حال رخ دادن است ، اما در بیهوشی عمیق ممکن است این حرکات متوقف شود.

ممکن است یک مرحله هیجان کوتاه در هنگام القای غوطه وری وجود داشته باشد و برخی از ماهی ها خودشان آسیب ببینند.

می توان با مشاهده مستقیم حرکت قلب ، یا از طریق سونوگرافی ، پروب های جریان داپلر یا ECG میزان ضربان قلب را کنترل کرد. رنگ آبشش ممکن است شاخص مفیدی برای اکسیژن رسانی باشد.

نمونه های گاز خون وریدی را می توان از ماهی های بزرگ تهیه کرد تا به صورت دوره ای روند اکسیژن رسانی ، تهویه و pH را کنترل کند.

برای جلوگیری از بیماری بیهوشی و مرگ و میر باید کیفیت آب کنترل شود. تغییر جزئی آب ممکن است لازم باشد.

 

ریکاوری

پس از بیهوشی غوطه وری ، بهبودی شامل قرار دادن ماهی در یک مخزن بدون بیهوشی است. عوامل معکوس کننده برای برخی از داروهای بیهوشی تزریقی (آتیپامازول) در دسترس هستند. آب شیرین را می توان مستقیماً از طریق مدار به ماهی نیز داد.

آب بازیابی باید هوادهی شود و دهان ماهی باید به سمت جریان آب هدایت شود. ماهی را می توان با دهان باز از طریق آب به جلو کشید.

بهبودی معمولاً در عرض ۵ دقیقه با استفاده از بیهوشی غوطه وری انجام می شود. میزان تنفس افزایش می یابد ، آتاکسی از بین می رود و دوباره تن عضله ظاهر می شود.

یک مرحله هیجان ممکن است رخ دهد و باید از فرار ماهی از مخزن و صدمه زدن به خود و دیگران جلوگیری شود.

آنتی بیوتیک ها ممکن است به دنبال جراحی لازم باشند.

Wikivet/ july 2020

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *